I agree with Terms and Conditions and I've read
and agree Privacy Policy.

Schedule a Visit

Nulla vehicula fermentum nulla, a lobortis nisl vestibulum vel. Phasellus eget velit at.

Call us:
1-800-123-4567

Send an email:
[email protected]

7 Ερωτήσεις Για Το Σχολικό Εκφοβισμό Και Την Αντιμετώπισή Του

05/07/2016 at 7:37 πμ · · 0 comments

7 Ερωτήσεις Για Το Σχολικό Εκφοβισμό Και Την Αντιμετώπισή Του

* Το πιο κάτω αποτελεί συνέντευξη την οποία παραχώρησα στη δημοσιογράφο Έλενα Αποστόλου και δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Beautiful People.

Τι είναι το bullying και πώς διαχωρίζεται από την πλάκα και το πείραγμα;

Όταν μιλάμε για εκφοβισμό, δεν εννοούμε δύο παιδιά που τσακώνονται ή που πειράζουν το ένα το άλλο. Μιλάμε για ανισότητα ως προς την δύναμη, είτε την σωματική είτε την κοινωνικη. Μιλάμε για μια πράξη επαναλαμβανόμενη που έχει ως στόχο να εκφοβίσει τον άλλο παιδί. Εκδηλώνεται με διαφορετικές συμπεριφορές όπως σωματική βία (π.χ. σπρωξίματα, κλοτσιές, χτυπήματα), λεκτική βία (π.χ. προσβολές, κοροϊδία, απειλές), κοινωνικό αποκλεισμο (π.χ. απομόνωση από παιχνίδια ή κοινωνικές δραστηριότητες, διάδοση φημών), ή με αποστολή ή ανάρτηση απειλητικών ή προσβλητικά μηνύματα μέσω διαδικτύου ή κινητού (cyber bullying).

Γιατί κάποιοι άνθρωποι είναι bullies;

Ερευνητικά εντοπίζονται διάφοροι παράγοντες που συνδένονται με την εκδήλωση εκφοβιστικής συμπεριφοράς όπως χαρακτηριστικά της προσωπικότητας του παιδιού (π.χ. παρορμητική συμπεριφορά των παιδιών- δραστών, είναι ατρόμητα- δεν φοβούνται εύκολα ή η έλλειψη ενσυναίσθησης), ή οικογενειακοί παράγοντες (π.χ. το γονεϊκό στύλ όπως γονείς που είναι υπερβολικά αυστηροί ή υπερβολικά χαλαροί, η σωματική τιμωρία,η έκθεση σε βία μέσω της τηλεόρασης),το αρνητικό σχολικό κλίμα (π.χ., απουσία ελέγχου και καθοδήγησης, η ανοχή στα περιστατικά βίας) κ.α. Ωστόσο, για να καταλάβουμε καλύτερα το φαινόμενο του εκφοβισμού χρειάζεται να μετακινηθούμε απο το να εστιάζουμε σε μεμονομένους παράγοντες και να δούμε το φαινόμενο πιο σφαιρικά και ως αποτέλεσμα αλληλεπίδρασης μεταξύ των διαφορετικών παραγόντων όπως ατόμικών χαρακτηριστικών, της οικογένειας, των συνομηλίκων, της σχολικής κοινότητας, των κοινωνικών προτύπων. Αυτό υποστηρίζεται και από το γεγονός τα παιδιά συχνά μετακινούνται ανάμεσα στους ρόλους του θύτη, του θύματος, του παρατηρητή ή του να είναι παράλληλα θύτης και θύμα, ως αποτέλεσμα των πιο πάνω αλληλεπιδράσεων.

Φωτογραφία: SW Productions / Getty Images

Πώς αισθάνεται αυτός που εκφοβίζεται και τι μπορεί να κάνει;

Τα παιδιά που εκφοβίζονται βιώνουν πολλά δυσάρεστα συναισθήματα όπως ντροπή, φόβο, άγχος, ανασφάλεια, ενοχές, θλίψη. Ντρέπονται γιατί νιώθουν ότι όλοι γελάνε μαζί τους, φοβούνται ότι οποιοσδήποτε χειρισμός θα θυμώσει το παιδί ή τα παιδιά που το εκφοβίζουν και τα πράγματα τα χειροτερέψουν, νιώθουν ότι φταίνε και ότι προκάλεσαν αυτη την κατάσταση, νιώθουν ότι κανείς δεν μπορεί να τους βοηθήσει. Κάποιες φορές μπορεί τα παιδιά να το αναφέρουν σε κάποιον ενήλικα, αλλά να μην λάβουν την απαραίτητη καθοδήγηση ή υποστήριξη με αποτέλεσμα να κλειστούν ακόμη περισσότερο στον εαυτό τους.

Τα παιδιά-δράστες επιλέγουν να εκφοβίζουν παιδιά που δεν θα αντιδράσουν στον εκφοβισμό. Δεν μπορούμε να πιέσουμε το παιδί μας να κάνει κάτι για το οποίο δεν είναι έτοιμο, όπως το να αντιμετωπίσει το παιδί δράστη και να αντιδράσει. Αυτό θα το φέρει σε δυσκολότερη κατάσταση και πιθανό να του προκαλέσει ακόμη περισσότερο άγχος. Από την άλλη, το να συμβουλέψουμε το παιδί απλά να αγνοεί και να αποφεύγει το δράστη, το ενισχύουμε στο να υιοθετεί το ρόλο του θύματος. Η λύση σίγουρα δεν είναι μονοδιάστατη, αλλά χρειάζεται μια ολιστική προσέγγιση σε διαφορετικά επίπεδα και σε συνεργασία σχολείου-οικογένειας ή/και κάποιου ειδικού ψυχολογου.

Μπορεί ο διαδικτυακός εκφοβισμός να επηρεάσει όσο ο παραδοσιακός;

Ο διαδικτυακός εκφοβισμός (cyber bullying), ο οποίος περιλαμβάνει απειλές , βρισιές, εξευτελιστικά και προσβλητικά σχόλια, ανάρτηση φωτογραφιών ή βίντεο χωρίς την συγκατάθεση των θυμάτων γίνεται συνήθως μέσω κινητών τηλεφώνων ή μέσω διαδικτύου όπως τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης π.χ. Facebook. Αποτελεί μια σύγχρονη μορφή εκφοβισμου με εξίσου σοβαρές ψυχολογικές συνέπειες με αυτές του σχολικού εκφοβισμού αν όχι και πιο επιβλαβής. Στο διαδικτυακό εκφοβισμό τα άτομα συχνά κρύβονται πίσω από την ανωνυμία, χρησιμοποιώντας ψεύτικα στοιχεία στο προφίλ και εκφοβίζουν το παιδί-στόχο, κάποιες φορές με πολύ πιο σκληρό τρόπο. Παράλληλα, η έκθεση του παιδιού μπορεί να φτάσει σε μεγαλύτερο ακροατήριο, και ξεφεύγει από τον έλεγχο γιατί δεν περιορίζετε σε συγκεκριμένο πλαίσιο και μπορεί να γίνεται διαρκώς.

Φωτογραφία: Riala / Pixabay

Πώς μπορούν να βοηθήσουν οι γύρω και πώς μπορεί να σπάσει ο κύκλος του bullying

Από την μία γνωρίζουμε ότι τα περιστατικά εκφοβισμού συνήθως συμβαίνουν στην αυλή του σχολείου, στους διαδρόμους, στις τουαλέτες, γιατί ακριβώς επιλέγονται χώροι όπου δεν υπάρει έλεγχος απο ενήλικες. Από την άλλη γνωρίζουμε όμως, ότι η συντριπτική πλειοψηφία των περιστατικών εκφοβισμού συμβαίνουν μπροστά σε άλλους συνομίληκους Η δύναμη λοιπόν βρίσκεται στους παρατηρητές, οι οποίοι βρίσκονται στην σκηνή και μπορεί να επιτρέψουν ή να αποτρέψουν τον εκφοβισμό. Εστώ και ένα παιδί να αντιδράσει απέναντι στο παιδί-δράστη είτε αποδοκιμάζοντας τον δράστη είτε υποστηρίζοντας το παιδί-θύμα, τότε ο εκφοβισμός σταματά στις μια από τις δυο περιπτώσεις λόγω της παρέμβασης αυτού του παιδιού. Για αυτό χρειάζεται να ενδυναμώσουμε τα παιδία μέσα απο σχολικές δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης, τόσο στο πλαίσιο της τάξης όσο σε ολόκληρη τη σχολική μονάδα.

Πώς μπορούμε να αντιληφθήμε και να καταλάβουμε πως τα παιδιά μας έχουν πέσει θύματα εμφοβισμού;

Οι ξαφνικές αλλαγές στη διάθεση ή στη συμπεριφορά του παιδού μας, μπορεί να αποτελούν ένδειξη ότι παιδί μας ίσως δέχεται εκφοβισμό. Για παράδειγμα το παιδί μπορεί να εμφανίσει ψυχοσωματικά συμπτώματα όπως πονοκέφαλο, πόνο στην κοιλίά ή αλλαγές στον ύπνο και στην διατροφή (π.χ. να δυσκολεύεται να κοιμηθεί, να μην έχει όρεξη για φαγητό).Συναισθηματικά, μπορεί να γίνεται νευρικό ή ευερέθιστο, να βιώνει έντονο άγχος ή καταθλιπιτκή διάθεση. Κοινωνικά μπορεί να απομονώνεται και να χάσει το ενδιαφέρον του για πράγματα που τον ευχαριστούσαν. Μπορεί να παρουσιάσει πτώση στην σχολική επίδοση. Συχνά τα παιδιά που πέφτουν θύμτατα αρχίζουν να αρνούνται να πηγαίνουν σχολείο, μπορεί να καθυστερούν να έρθουν στο σχολείο ή να επιστρέψουν στο σπίτι, επιστρέφουν με σκισμένα ή καταστεμένα ρούχα, έχουν σημάδια, μελανιές ή άλλες ενδείξεις επίθεσης, χάνουν προσωπικά αντικείμενα, σχολικά είδη, χρήματα. Αυτά τα σημάδια μπορεί να αποτελούν ένδειξη και για άλλα προβλήματα για αυτό χρειάζεται ως γονείς να διευρευνούμε πάντα αυτές τις αλλαγές στη συμπεριφορά των παιδιά μας.

Φωτογραφία: Andrew Lever / Shutterstock

Τι συμβουλές δίνετε στους γονείς και ποιές στους εκπαιδευτικούς;

Αν το παιδί σας είναι στόχος σχολικού εκφοβισμού, προσπαθείστε να πάρετε όσες πιο πολλές πληροφορίες μπορείτε. Συχνά τα παιδιά δεν αποκαλύπτουν στους γονείς τους αυτό που τους συμβαίνει, για αυτό είναι σημαντικό να παρατηρείτε τυχόν αλλαγές στην συμπεριφορά του παιδιού σας και να ρωτάτε συχνά το παιδί σας για το σχολείο με μή απειλητικό τρόπο και δείχνωντας ενδιαφέρον, π.χ. πώς πέρασες σήμερα στο σχολείο, τι σου άρεσε περισσότερο στο διάλλειμμα, τι σε στεναχώρησε στο διάλειμμα. Σε περίπτωση που σας αποκαλύψει το παιδί σας ότι έχει πέσει θύμα εκφοβισμού,ακούστε τα συναισθήματά με μη επικρητικό τρόπο και μην κατηγορείσετε το παιδί σας (π.χ. γιατί δεν σας το είπε νωρίτερα ή γιατί δεν αντιδρούσε). Καθησυχαστε το και πέστε του ότι είναι πολύ σημαντικό που σας το είπε. Για να ενδυναμώσετε το παιδί σας, σκεφτείτε μαζί ένα σχέδιο για το τι μπορεί να κάνει την επόμενη φορά. Συζητήστε μερικές πιθανές λύσεις π.χ. να παίζει εκεί που υπάρχουν δάσκαλοι και για κάθε πιθανή λύση βρείτε πιθανές συνέπειες καθώς και ποιά από τις λύσεις είναι η καλύτερη και γιατί. Με αυτό τον τρόπο βοηθάτε το παιδί σας να βρει μια λύση που του ταιριάζει. Είναι σημαντικό να ενημερώσετε το σχολείο και να υπάρχει συνεργασια μεταξύ σχολειού-οικογένειας.

Οι εκπαιδευτικοί είναι σημαντικό να αφιερώνουν χρόνο για να γνωρίζουν καλύτερα τους μαθητές τους και να επενδύουν στο να κτίσουν καλές σχέσεις μαζί τους, να παρέχουν ευκαιρίες για συζήτηση για τον εκφοβισμό , να έχουν ξεκάθαρο κανόνα ότι δεν υπάρχει καμία ανοχή για τον εκφοβισμό. Κατα περιόδους μπορούν να δίνουν ανώνυμα ερωτηματολόγιο στους μαθητές τους για να διευρευνούν τυχόν περιστατικά ή να έχουν ένα κουτί στην τάξη όπου τα παιδιά μπορούν να γράψουν ανώνυμα κάτι που τους απασχολεί. Σε επίπεδο σχολείου, χρειάζονται δράσεις τόσο σε επίπεδο πρόληψης όσος και σε επίπεδο αντιμετώπισης. Τα προγράμματα που είναι αποτελεσματικά εμπλέκουν όλη τη σχολική κοινότητα με ενημέρωση και εκπαίδευση όλων των παιδιών στην τάξη, των εκπαιδευτικών και το γονέων με διαλέξεις και σεμινάρια. Καλή πρακτική σε επίπεδο πρόληψης θεωρείται να υπάρχει ξεκάθαρη ενιαία πολιτική στο σχολείο που βασίζεται στο ότι το σχολείο παρέχει ασφάλεια- σωματική και συναισθηματική- σε όλα του τα μέλη και να γίνονται δράσεις προς αυτή την κατεύθυνση. Σε επίπεδο αντιμετώπισης προτείνεται να υπάρχει σε κάθε σχολείο συγκεκριμένο σχέδιο με βήματα που χρειάζεται να ακολουθήσει ο εκπαιδευτικός που θα αναλάβει τη διαχείριση του περιστατικού.

* Κυρίως φωτογραφία άρθρου: pressmaster / Adobe Stock

Tags: Categories: Σχολικός εκφοβισμός

Maria Kyriakou

Maria Kyriakou

Αν σας προβληματίζει κάποιο θέμα σχετικά με το παιδί σας, μη διστάσετε να επικοινωνήστε μαζί μου και θα χαρώ να σας απαντήσω σε μελλοντικό άρθρο.

Αφήστε μια απάντηση